Pozorišna kultura i tradicija na tlu današnje Vojvodine veoma je specifična, duga i izuzetno bogata, ne slučajno Vojvodina se naziva i kolevkom pozorišta slovenskog juga. U stvaranju te tradicije učestvovale su sve etničke zajednice koje nastanjuju naš region. Da bi se ta kulturna baština sačuvala, osnovan je Pozorišni muzej Vojvodine.
Pozorišni muzej Vojvodine osnovan je 6. maja 1982, na Đurđevdan, ali njegova predistorija se vezuje još za Pozorišni odsek Muzeja Vojvodine, koji je kao samostalna jedinica oformljen 1951. godine.
Muzej je, zbog dvojakog karaktera svoga rada (bavi se ujedno i istorijom pozorišta i postignućima savremenog pozorišta), jedinstvena kulturna institucija na teritoriji Vojvodine, sa izrazito stručnom tematikom istraživanja i delovanja. Zapravo, njegova specifičnost ogleda se u tome što za osnovnu delatnost ima, kao i svi muzeji, sistematsko evidentiranje, istraživanje, prikupljanje, zaštitu, čuvanje, obrađivanje, proučavanje, izlaganje i prezentovanje muzejskog materijala; sabira podatke o tekućoj pozorišnoj stvarnosti i time stvara uslove za proučavanje savremene teatarske prakse; analitičkim radovima i informativnim materijalima doprinosi sistematskom i kontinuiranom praćenju i izučavanju problema i pojava u pozorišnoj umetnosti i kulturi.
Pored ovih osnovnih, u skladu sa zadacima i obavezama, Muzej kontinuirano obavlja i sledeće poslove: objavljuje i monografije o pozorišnim stvaraocima i pozorišnim institucijama, a takođe i knjige o teoriji drame u svojim edicijama: Pozorišna kultura na tlu Vojvodine, Riznica, Teorija dramske umetnosti, Posebna izdanja i Pozorišni portreti; izdaje i periodične publikacije (dokumentacionu publikaciju Almanah pozorišta Vojvodine koji izlazi u sveskama, za svaku prethodnu pozorišnu sezonu i list za pozorišnu kulturu Vojvođanska scena); organizuje naučno-stručne skupove, tribine i razgovore o aktuelnim temama, događajima i ličnostima. Stručne skupove i tribine organizuje u skladu sa jubilejima i značajnim datumima iz biografija pozorišnika. Svake godine upriliči po nekoliko tribina kao vidove druženja sa publikom Portret pozorišnog umetnika i Sećanje na pozorišnog umetnika; bibliotečku aktivnost usmerava na uvećavanje i upotpunjavanje specijalizovane muzejske biblioteke; predstavlja novoobjavljene pozorišne publikacije; sarađuje sa drugim pozorišnim i kulturnim institucijama...
Veliku pažnju Muzej posvećuje izložbenoj i izdavačkoj delatnosti, kao i popularisanju scenskih umetnosti.
Krajem 2003. godine zaživeo je kapitalni naučno-istraživački projekat iz istorije pozorišta pod nazivom Pozorišna kultura na tlu Vojvodine od najstarijih vremena do danas.
U fondu Muzeja je pohranjeno više od 60.000 predmeta (manuskripti dramskih dela, plakati, programi, prepiska, umetnička dela, makete, scenografske i kostimografske skice, memoarska građa, lični predmeti eminentnih pozorišnih stvaralaca, fotografije...). Oni su na raspolaganju ne samo teatrolozima i istoričarima pozorišta nego i drugim proučavaocima iz oblasti kulture naroda i nacionalnih manjina Vojvodine.
Od svojih početaka do danas, Muzej je suočen s neadekvatnim prostornim i funkcionalnim uslovima, lišen je odgovarajućeg depoovskog, izložbenog, radnog i multifunkcionalnog prostora. Budući da Muzej ne raspolaže vlastitim izložbenim prostorom, deo njegovih fondova prezentovan je u okviru stalne postavke Muzeja Vojvodine, a izložbe priređuje u pozorišnim kućama i institucijama kulture u Vojvodini i Republici. Zbog permanentnog nedostatka prostora za normalan rad, kao i nedostatka materijalnih sredstava, angažovanje zaposlenih je još obuhvatnije.
Poštujući vreme u kojem živimo, Muzej u svoj rad pokušava da unese novine koje će ga učiniti savremenijim i sveobuhvatnijim, čime bi poboljšao svoj status. U tom smislu, obraća se posebna pažnja i stremi ka modernizaciji u čuvanju i zaštiti muzealija, kao i osavremenjavanju, kroz primenu informatičke obrade muzejske građe.
Pored toga, u cilju što kvalitetnijeg obavljanja primarne delatnosti, Muzej se trudi da svojim radom izgradi odgovarajući imidž – kao neophodne, visokostručne i autoritativne pozorišne institucije – uzdajući se i u pomoć drugih (državnih organa, medija, uglednih pozorišnih i kulturnih poslenika…), ali najviše i prvenstveno oslanjajući se na sopstvene snage, uspostavljanjem tešnje i konkretnije saradnje sa srodnim i drugim kulturnim institucijama, kao i aktivnijom međunarodnom saradnjom sa institucijama iste ili slične delatnosti, interesovanja i ranga i konkretizovanjem saradnje sa zemljama regiona, u vidu međusobnog povezivanja u naučno-istraživačkom radu, razmeni obrađene dokumentacije, jedinstvenijeg i bržeg pristupa i uvida u građu, protoka informacija itd.
Dobro osmišljena kulturna politika nadležnih doprinela bi potpunijem ostvarenju Pozorišnog muzeja Vojvodine kao institucije i njegovog identiteta i prirodno, doprinela bi afirmaciji pozorišnog života i popularizaciji pozorišne umetnosti u Pokrajini.
Iskustva stečena u dosadašnjem radu Muzeja upućuju na zaključak da je nužno uložiti posebne napore pri daljem osposobljavanju kadrova i usavršavanju tehničkih pomagala da bi se nadoknadilo propušteno i da se udovolji muzeološkim, teatrološkim, istoriografskim i kulturološkim potrebama savremenog pozorišnog života.
Muzej postoji zbog pozorišta u Vojvodini, ali ne naravno samo zbog njih, već i zbog pozorišne tradicije i istorije, i specifičnosti pozorišnog života višenacionalne Vojvodine. Zanima nas ukupan pozorišni život, pre svega njegov profesionalni i umetnički segment, ali i amatersko stvaralaštvo, školska pozorišta, festivali i smotre i ostala pozorišna dobra. Zanima nas i onaj segment koji je nauka o pozorištu – od teatrologije i istorije, do sociologije i psihologije; zatim pedagoški segment, školovanje pozorišnika – umetničko ili naučno. Naravno, zanimaju nas i ostale pozorišne institucije, organizacije, manifestacije i sve ono što čini pozorište kompleksnom pozorišnom kulturom i tradicijom.
Zato s pravom u budućnosti, Pozorišni muzej Vojvodine vidimo kao kompleksnu i markantnu pojavu u pozorišnom životu i u kulturnom miljeu Vojvodine, i šire.
Zato, s pravom, budućnost Pozorišnog muzeja Vojvodine vidimo kao vreme njegovog nužnog prosperiteta i afirmacije.
Pozorisni muzej vojvodine, pozoriste, muzej, drama, istorija pozorista, balet, opera, srpsko narodno pozoriste, teatrologija, istorija drame, izlozba, noc muzeja, novi sad, vojvodina, biblioteka, pozorisni plakat, Pozorisni muzej vojvodine, izdavacka delatnost, rezija, gluma, dramaturgija, dramaturg, glumac, glumica, teorija drame, kostim, istorija kostima, pozornica, balerina, baletski igrac, manuskript, Pozorisni muzej vojvodine, osnivanje pozorista, repertoar, pozoriste lutaka, Pozorisni muzej vojvodine, lutkarstvo, kreator lutaka, animator lutaka, lutka, Pozorisni muzej vojvodine, marioneta, ginjol, gledaliste, pozorisna zgrada, scenografija, skica kostima, kostimografija, kostim, pozorisna fotografija, pozorisni festival, sterijino pozorje, infant, drustvo za srpsko narodno pozoriste.